Temel kural: ana varış ülkesi
Hangi Schengen ülkesinin başvurunuzu inceleyeceği, Vize Kodu'nun (AB 810/2009 sayılı Tüzük, 2019/1155 ile değişik) 5. maddesiyle belirlenir. Kural üç basamaklıdır:
- Tek ülke: Yalnızca bir Schengen ülkesine gidiyorsanız başvuruyu o ülkeye yaparsınız.
- Birden fazla ülke: Seyahatiniz birden fazla ülkeyi kapsıyorsa ana varış ülkesine başvurursunuz. Ana varış ülkesi, kalış süresine (gün olarak) veya seyahatin amacına göre belirlenir; çoğu turistik seyahatte bu, en çok gün geçireceğiniz ülkedir.
- Ana varış ülkesi belirlenemiyorsa: Örneğin iki ülkede eşit süre kalacaksanız, Schengen bölgesine ilk giriş yapacağınız ülkeye başvurursunuz.
Örneğin Almanya'da 7, Fransa'da 4 gün kalacaksanız başvuru Almanya'ya yapılır. Hollanda ve Belçika'da dörder gün kalıp seyahate Hollanda'dan başlayacaksanız Hollanda yetkilidir.
Hangi ülkeye başvuracağınızı adım adım belirleyin
- 1
Seyahat planınızı gün gün yazın
Hangi gece hangi ülkede kalacağınızı, giriş ve çıkış tarihleriyle birlikte netleştirin. Konaklama ve ulaşım rezervasyonlarınız bu planla uyumlu olmalı.
- 2
Her ülkedeki gün sayısını toplayın
Tek ülkeye gidiyorsanız başka hesap gerekmez; başvuruyu o ülkeye yaparsınız.
- 3
Seyahatin amacına bakın
Bir iş toplantısı, fuar veya aile ziyareti gibi seyahatin asıl nedeni belirli bir ülkedeyse, ana varış ülkesi o ülke olabilir. Bu durumda yetkili ülkeyi başvurudan önce teyit edin.
- 4
Süreler eşitse ilk giriş ülkesini seçin
Ana varış ülkesi belirlenemiyorsa, Schengen dış sınırını ilk geçeceğiniz ülkeye başvurursunuz.
- 5
O ülkenin Türkiye'deki başvuru kanalını kontrol edin
İkamet ettiğiniz ilden hangi temsilciliğin sorumlu olduğunu ve başvurunun yetkili vize başvuru merkezinden mi alındığını ülkenin resmî sitesinden öğrenin.
Birden fazla seyahat planlıyorsanız
Vize Kodu, iki ay içinde yapılacak birden fazla ayrı seyahati tek bir bütün olarak ele alır. Bu durumda yetkili ülke, bu seyahatlerin toplamında ana varış ülkesi olan, yani çoğu durumda toplamda en çok gün geçireceğiniz ülkedir.
Çok girişli bir vize talep ediyorsanız başvurunuzda ilk seyahatinizin planını ve ilerideki seyahatlerinizin gerekçesini tutarlı biçimde gösterin. Her seyahatte toplam kalışınızın 90/180 gün kuralına uyması gerektiğini de unutmayın.
İş ve turizm aynı seyahatteyse
Tüzük ana varış ülkesini yalnızca gün sayısına göre değil, seyahatin amacına göre de belirlemeye izin verir. Örneğin seyahatinizin asıl nedeni bir ülkedeki iş toplantısı veya fuarsa ve ardından başka bir ülkede daha uzun süre tatil yapacaksanız, hangi ülkenin yetkili olduğu dosyanın bütününe göre değerlendirilir.
Böyle karma planlarda tahmin yürütmek yerine başvuracağınız ülkenin temsilciliğinin veya yetkili vize başvuru merkezinin bilgi kanallarından teyit alın. Seyahatin amacını gösteren davet yazısı gibi belgeler hangi ülkeye başvurursanız başvurun dosyanızda yer almalıdır; ayrıntılar için evrak listesi rehberimize bakabilirsiniz.
Türkiye'den başvuruyu nereye yaparsınız?
Yetkili ülkeyi belirledikten sonra başvurunuz, o ülkenin yasal olarak ikamet ettiğiniz bölgeden sorumlu konsolosluğu tarafından incelenir. Türkiye'de pek çok Schengen ülkesi bu sorumluluğu illere göre Ankara'daki büyükelçiliği ile İstanbul veya İzmir'deki başkonsoloslukları arasında paylaştırır. Örneğin Almanya'da İstanbul ve İzmir başkonsoloslukları belirli illerden, Ankara Büyükelçiliği ise kalan illerden sorumludur.
Başvurular çoğunlukla yetkili vize başvuru merkezleri üzerinden alınır; merkezin bulunduğu şehir, dosyanızı inceleyecek temsilcilikle aynı olmak zorunda değildir. Bazı ülkeler Türkiye'de başka bir Schengen ülkesi tarafından temsil edilebilir. Ankara'da yaşıyorsanız bile, hangi kanaldan başvuracağınızı her zaman ilgili ülkenin güncel resmî duyurusundan kontrol edin.
Türkiye'de yasal olarak bulunan ancak burada ikamet etmeyen kişilerin başvurusu ise ancak o konsolosluğa başvurmak için geçerli bir gerekçe sunulursa incelenir.
Yanlış ülkeye başvurursanız ne olur?
Vize Kodu'nun 18. maddesine göre konsolosluk, başvuruyu aldıktan sonra önce kendisinin yetkili olup olmadığını kontrol eder. Yetkili değilse başvuru incelenmez: başvuru formu ve belgeleriniz iade edilir, vize harcı geri ödenir ve hangi konsolosluğun yetkili olduğu size bildirilir.
Bu, zaman kaybı demektir; yeni bir randevu almanız ve başvuruyu doğru ülkeye baştan yapmanız gerekir. Daha ciddi olanı, gerçek planınızı gizlemek için rezervasyonları başka bir ülkeye göre düzenlemektir. Beyan ettiğiniz planla belgeleriniz uyuşmazsa bu, dosyanızın güvenilirliğini zedeler ve olumsuz değerlendirilebilir. Ret durumunda neler yapılabileceğini vize reddi ve itiraz rehberimizde anlattık.
Vizeyi farklı bir güzergâhla kullanmak
Vizenizde aksi yazmıyorsa Schengen vizesi 29 Schengen ülkesinin tamamında geçerlidir ve bölgeye vizeyi veren ülke dışındaki bir ülkeden de giriş yapabilirsiniz. Ancak sınırda seyahatinizin amacını ve koşullarını gösteren belgeler istenebilir.
Vize, başvuruda beyan ettiğiniz plana göre verilir. Vize verildiği sırada düzenlenme koşullarının karşılanmadığı sonradan anlaşılırsa, Vize Kodu'nun 34. maddesine göre vize iptal edilebilir. Planınız vize alındıktan sonra gerçekten değiştiyse, bunu açıklayabilecek güncel rezervasyon ve belgeleri yanınızda bulundurun. Vize geçmişiniz sonraki başvurularda da dikkate alınır.
Emin değilseniz başvurudan önce teyit edin. Yetkili ülke kuralı basit görünse de karma iş-turizm planları, çoklu seyahatler veya temsil durumları kafa karıştırabilir. Vera, doğru ülkeyi belirlemenize ve dosyanızı bu plana göre hazırlamanıza yardımcı olur; başvuru hakkındaki kararı ise her zaman ilgili ülkenin makamları verir.
Resmî kaynaklar
Bu sayfadaki bilgileri aşağıdaki resmî kaynaklarla kontrol ettik. Başvurmadan önce güncel kuralları her zaman bu sayfalardan teyit edin.